Giải bóng đá Việt Nam

HLV ngoại khó thành công tại V.League: ‘Thuốc Tây’ khó dã ‘tật ta’

 V.League đang đứng trước khả năng sạch bóng các HLV ngoại khi thày ngoại duy nhất, Guillaume Graechen, đang chật vật tại HA.GLPhong độ không tốt của HA.GL dưới bàn tay của HLV Guillaume Graechen một lần nữa khẳng định cho quan điểm: HLV ngoại khó có thể thành công tại đấu trường V.League. Đó cũng là lý do vì sao xu hướng sử dụng “thuốc Tây” để chữa “tật ta” ngày càng giảm đi trong những mùa giải gần đây.

V.League đang đứng trước khả năng sạch bóng các HLV ngoại khi thày ngoại duy nhất, Guillaume Graechen, đang chật vật tại HA.GL

THẦY NGOẠI THUA BỆNH NỘI

Guillaume Graechen là HLV ngoại duy nhất cầm quân ở V.League mùa giải này. Những thành tích ấn tượng khi dẫn dắt U19 Việt Nam năm 2014, cộng thêm việc gắn bó thân thiết với lứa cầu thủ trẻ của HA.GL suốt hơn 1 thập kỷ khiến NHM kỳ vọng thầy Giôm sẽ làm nên chuyện với đội bóng phố Núi. Tuy nhiên, căn bệnh kém cỏi về phong độ vốn đeo bám HA.GL kể từ thời HLV Hàn Quốc Choi Yun Kyum mùa giải trước vẫn chưa được chữa khỏi. Tệ hơn, sau 20 vòng đấu, đội chủ sân Pleiku còn đối mặt với nguy cơ rớt hạng.
Lối đá đẹp, cầm nhiều bóng, kiểm soát thế trận trong triết lý cầm quân của HLV Graechen về lý thuyết thì phù hợp với HA.GL, đặc biệt khi lứa cầu thủ trẻ của họ được đào tạo bài bản về kỹ thuật ngay từ khi còn nhỏ. Tuy nhiên trên thực tế, lối chơi ấy chưa thể phát huy sự hiệu quả.
Khi phải đối mặt với lối chơi quyết liệt, không ngại va chạm và sự già dơ từ các đàn anh, những “sao mai” của HA.GL trở nên non nớt. Để rồi quanh đi quẩn lại, trong muôn vàn lý do mà HLV Graechen cũng như Ban huấn luyện đưa ra để biện hộ cho sự yếu kém của HA.GL mùa này, họ cũng phải thừa nhận một điều: không ngoại binh giỏi, đừng mong có thành tích tốt.
Căn bệnh lệ thuộc vào ngoại binh để trụ hạng hay giành chức vô địch vốn đã trở nên cố hữu ở V.League trong hơn 10 mùa giải trở lại đây. Bản thân ông bầu Đoàn Nguyên Đức mong muốn HA.GL của ông có thể tự lực tự cường bằng chính nguồn cầu thủ nội do chính họ đào tạo. Nhưng ý đồ đó đã thất bại chóng vánh. Rõ ràng, phương thuốc mà thầy Giôm đưa ra đã và đang bó tay trước những căn bệnh mà HA.GL nói riêng cũng như của những CLB nói chung ở V.League mắc phải. Điều mà các HLV ngoại tiền nhiệm trước kia cũng phải lắc đầu ngao ngán.

“LÒ XAY” V.LEAGUE HẾT THỜI SÍNH NGOẠI

Còn nhớ trong thời kỳ đầu V.League mới lên chuyên nghiệp, các CLB rầm rộ mời HLV ngoại từ khắp nơi trên thế giới về dẫn dắt. Một mẫu số chung khi đó được hình thành vô hình trong nhận thức của các ông bầu: Thầy ngoại là “Hoa Đà tái thế”, có thể biến tất cả những điều không thể trở thành có thể.
Tuy nhiên, nhìn lại chặng đường 15 năm V.League, trong tổng cộng 40 HLV ngoại đến từ 16 quốc gia trên thế giới đến cầm quân ở V.League, chỉ vỏn vẹn đúng 2 người giành được tiếng vang ở môi trường bóng đá Việt. Đó là Arjhan Somgamsak (vô địch V.League 2003, 2004 cùng HA.GL), Henrique Calisto (vô địch V.League 2005, 2006 cùng ĐT.LA). Số còn lại, hoặc ra đi không kèn không trống hoặc để lại trong lòng người hâm mộ đội bóng sự thất vọng cùng cực, dẫu rằng họ là những chiến lược gia có số má.
Cựu HLV trưởng ĐT Việt Nam Alfred Riedl thất bại trong việc cứu Khánh Hòa rớt hạng năm 2001, cộng sự thân tín của Jose Mourinho – Ricardo Fomosinho bị tống khỏi B.BD ở mùa 2011 khi chỉ kiếm về 15 điểm sau 12 vòng đấu hay Robert Lim – giảng viên HLV của Liên đoàn bóng đá châu Á chỉ trụ lại ở Ninh Bình đúng 4 vòng đấu ở mùa 2010 khi chỉ giúp CLB kiếm được vỏn vẹn 5 điểm.
Thế nhưng lỗi đâu phải chỉ đến từ mỗi ông thầy ngoại. Sự nóng vội, thiếu đầu tư về chiều sâu nhân sự song lại mắc căn bệnh thành tích của nhiều ông bầu mới là tác nhân chính khiến V.League trở thành “lò xay thầy ngoại”. Một khi không thể chiều lòng các ông bầu như ý muốn, bản thân các HLV ngoại cũng trở thành “món hàng” bị đẩy đi không thương tiếc. Thế mới có chuyện ở mùa giải 2011, dù thay tới 3 HLV ngoại để hy vọng “cải tử hoàn sinh”, ĐT.LA vẫn rớt hạng V.League.
Trong những mùa giải gần đây, số lượng HLV nước ngoài giảm đi đáng kể. Mùa trước chỉ có 2 HLV ngoại cầm quân còn ở mùa này, duy chỉ HA.GL trao niềm tin ở ông thầy người Pháp. Các CLB ở V.League không còn xu hướng chuộng HLV ngoại sau khi chứng kiến một loạt các trường hợp thất bại trước đó.
Chưa kể, các thầy nội cũng đang chứng tỏ khả năng của mình. Chức vô địch của các CLB đều đến từ sự mát tay của HLV người Việt. Có thể kể đến như Lê Thụy Hải (B.BD – 2014), Phan Thanh Hùng (HN T&T – 2013), Lê Huỳnh Đức (SHB Đà Nẵng – 2012) hay Nguyễn Hữu Thắng (SLNA – 2011). Chính điều đó khiến nhiều CLB dần chuyển hướng sang chọn lựa những HLV nội nhiều hơn.
Một yếu tố khác chính là sự suy thoái về tài chính khiến các đội bóng không còn rủng rỉnh tiền để chiêu mộ HLV ngoại. Mùa này, đa số các đội bóng quay trở lại sử dụng HLV bản địa, những trợ lý vốn có thời gian gắn bó lâu dài với đội bóng như ĐT.LA với HLV Ngô Quang Sang hay Hải Phòng với HLV Trương Việt Hoàng.
Ngay cả khi sa thải các HLV trưởng, đội bóng chấp nhận việc dùng trợ lý hoặc  đích thân chủ tịch cầm quân rồi sau đó mời về một chuyên gia nội. Song họ vẫn đang đứng vững ngay cả khi không còn vị thuyền trưởng tài ba trong khoang lái. Thậm chí đội bóng đó còn thi đấu thăng hoa ở giai đoạn cuối mùa. Trường hợp của FLC Thanh Hóa với HLV Hoàng Thanh Tùng là minh chứng rõ nét cho điều đó.
Top 3 HLV ngoại thành công nhất

Henrique Calisto (Bồ Đào Nha): Ngoài chức vô địch AFF Suzuki Cup 2008 với ĐT Việt Nam, HLV Calisto còn giúp ĐT.LA lập cú đúp vô địch V.League và Cúp Quốc gia năm 2005 rồi sau đó là bảo vệ thành công ngôi vô địch 1 năm sau đó.
Arjhan Somgamsak (Thái Lan): Sau 2 năm giành 2 chức vô địch V.League liên tiếp cùng HA.GL (2003 và 2004), HLV Somgamsak góp công lớn giúp Bình Định lọt vào Top 3 chung cuộc ở V.League 2006.
Dylan Kerr (Anh): HLV người Anh chỉ giúp Hải Phòng xếp thứ 10/12 ở V.League 2014 song trước khi chia tay, ông cũng đã giúp đội bóng đất Cảng giành Cúp Quốc gia.
Những HLV ngoại trong 15 mùa giải V.League